Er zijn mensen die niet over de dood willen spreken. Daar staat een groeiend aantal mensen tegenover dat nadenkt over het levenseinde en het afscheid. Ze zorgen dat hun wensen op papier staan. Een gesprek over deze nieuwe ontwikkeling met Martine Klumper en Elise Alders van hart & ziel uitvaarten. TEXTSTUDIO schrijft een serie korte interviews met de twee dames. Martine: “Meer mensen staan stil bij de vraag wanneer hun leven voltooid is. Dat is voor iedereen anders natuurlijk. Over het algemeen willen we heel oud worden, maar alleen als we nog zelfstandig kunnen wonen en gezond zijn.” Elise: “We voeren vaker oriënterende gesprekken over de uitvaart met kwieke zeventigers en tachtigers die bepaalde zaken rondom het afscheid al willen vastleggen.” Martine: “Het geeft mensen een gevoel van controle. Het maakt ze rustiger te weten dat er een brief klaar ligt op het moment dat ze vergeetachtig worden of overlijden. Nabestaanden hebben dan een leidraad.” Elise: ”We merken dat mensen die bewust eigen keuzes maken in de lijn van de wensen van de overledene, achteraf positieve reacties ontvangen. Genodigden vinden het afscheid passen bij de overledene.” De interviews zijn gepubliceerd in HRLM. (Foto: Esmee van Loon)
Actueel
Tonny Kortekaas: ‘Door het pleegmoederschap ben ik een beter mens geworden’
Als kind al wist Tonny Kortekaas (66) zeker dat ze moeder wilde worden. De trits aan poppen op haar bedje was daar het bewijs van. Ze was al snel van mening dat het niet alleen maar eigen kinderen hoefden te zijn. “Misschien is het vergelijkbaar met mensen die zich tot het klooster geroepen voelen. Ik voelde me geroepen tot pleegzorg.” Het huis van Tonny bevindt zich aan een pleintje in Haarlemmerliede. In haar tuin grenzend aan een weiland staan kinderfietsen en een plastic hobbelpaard. Binnen zitten haar man en een van haar zoons aan een lange eettafel. Aan de keukenwand hangen diverse zwart-wit foto’s van haar kinderen en kleinkinderen. Tonny en haar man hebben vier zoons en drie pleegkinderen die in het gezin zijn opgegroeid. Daarnaast hebben ze achtentwintig crisiskinderen voor kortere tijd opgevangen, meestal periodes van zes weken tot anderhalf jaar. Ze vingen de kinderen op uit idealisme, ze wilden graag kinderen en hun families helpen. Tonny kijkt terug op vele bijzondere jaren als pleegmoeder die ze niet had willen missen. “Hopelijk hebben we bijgedragen aan een positieve wending in het leven van deze kinderen”, vertelt ze TEXTSTUDIO tijdens een interview voor HRLM. (Foto’s: Christhilde Klein)
Kwaliteit staat voorop bij Michel Ordeman en Lydian Zoetman
Jopen bestaat dertig jaar en is inmiddels uitgegroeid tot de grootste speciaalbierbrouwerij van Nederland. In 1995 ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van Haarlem, is brouwerij Jopen twee oude stadsrecepten opnieuw gaan brouwen: een Jopen Koyt (gruit/kruiden) bier uit 1407 en een Jopen Hoppenbier uit 1501. Jopen is vernoemd naar de grote vaten waarin het bier werd vervoerd. Het speciale bier sloeg aan. Inmiddels bestaat de onderneming uit de Jopenkerk, een brouwerij met grand café en restaurant in hartje Haarlem en een tweede brouwerij in de Waarderpolder. Volgens Michel Ordeman zit de kracht van Jopenbier in de kwaliteit en de onderscheidende smaak. Samen met levenspartner Lydian Zoetman is hij eigenaar van Jopen. “Speciaalbier kan nog vijf keer zo groot worden in Nederland als dat het nu is.” Michel zegt dat craftbier in de kinderschoenen staat. “Speciaalbier is meer dan een hype. De komende jaren zullen steeds meer consumenten nieuwe smaken ontdekken.” Recentelijk startten ze een crowdfunding om liefhebbers de kans te geven mede-eigenaar te worden. TEXTSTUDIO interviewde Michel en Lydian in opdracht van HRLM. (Foto’s: Daan Ruijter)
Schilderen is een uitlaatklep voor Tony Rootlieb
Tony Rootlieb woont in een pand in een zijsteeg van de Grote Houtstraat in Haarlem. De gang beneden oogt als een expositieruimte. Er hangen schilderijen van muziekinstrumenten, strandgezichten, landschappen en zelfportretten. Het zijn realistische werken van wandelaars aan zee, maar ook bevreemdende beelden zoals een hooggehakte dame op een scootmobiel. Met zijn schilderijen reageert hij op ludieke wijze op het gedrag van mens en samenleving. Op zolder in zijn atelier maakt de kunstenaar schilderijen en 3D objecten. “Ik moet me op verschillende manieren kunnen uitleven, ik kan niet alleen maar schilderen. Er zijn tijden dat ik dag en nacht schilder, op een gegeven moment is de inspiratie weg en ga ik met iets anders aan de slag, met kunstobjecten van muziekinstrumenten bijvoorbeeld.” Tony is geïntrigeerd door het gedrag van mensen, hij observeert graag en schildert wat hem opvalt. “Het is belangrijk anderen te bestuderen als je wilt weten wie je zelf bent.” Zijn schilderijen zijn kleurrijk, hij gebruikt vaak aparte kleuren. De kunstenaar vertelt graag een serieus verhaal met zijn schilderijen, maar wel op een vrolijke manier. “Zwaarmoedigheid past niet bij me.” TEXTSTUDIO sprak hem in zijn atelier voor HRLM. (Foto’s: Christhilde Klein)
Hart & ziel uitvaarten: Wat te doen met de as
Mensen denken tegenwoordig meer na over het proces na de crematie. Wat doen we met de as van de overleden dierbare: bewaren, bijzetten of uitstrooien? Martine Klumper en Elise Alders van hart & ziel uitvaarten zien nieuwe afscheidsrituelen ontstaan. TEXTSTUDIO schrijft een serie korte interviews met de twee uitvaartbegeleiders. Elise: “Af en toe horen we dat de asbus van oma of opa onder in de kast bij een familielid staat. Of dat mensen de urn tegenkomen bij het leeghalen van het ouderlijk huis. Wat doe je er dan mee?” Martine: “Het lijkt of er tegenwoordig vaker vooraf aan een crematie al wordt nagedacht over een bestemming voor de as. Bijvoorbeeld een plek in een urnenmuur of bijzetten in een familiegraf. Er wordt ook meer gekeken naar alternatieve bestemmingen. Nabestaanden willen de as uitstrooien in eigen tuin, bij hun tweede huis, aan zee.” Elise: “Er zijn tegenwoordig prachtige urnen te koop, net kunstwerken. As kun je ook bewaren in een sieraad of in glas, of laten verwerken in verf voor een schilderij of in de inkt voor een tatoeage.” Martine: “Mensen durven er hun eigen invulling aan te geven. Deze ontwikkeling haalt het eventuele ongemak rondom de asbus weg. Er is meer ruimte voor creativiteit.” De interviews zijn gepubliceerd in HRLM. (Foto: Esmee van Loon)