Actueel

Louis Andriessen (1939-2021) zette zich af tegen het conservatisme in de muziekwereld. Eind jaren zestig was hij mede-initiatiefnemer van de Aktie Notenkraker, met als bekendste actie de verstoring van een concert van het Concertgebouworkest. De componist maakte zich sterk voor vernieuwing binnen het Nederlandse muziekleven. Hij was een beeldenstormer, vernieuwer, inspirator en bruggenbouwer. Louis creëerde een eigen muziektaal. “Achter zijn bravoure gaat een complexe persoonlijkheid schuil”, meent Jacqueline Oskamp. Ze schreef een biografie over Louis. Zijn doorbraak als componist kwam in 1976 met het grootschalige ‘De Staat’. Daarna volgden stukken als ‘Mausoleum’ en ‘De Tijd’, die in 1989 resulteerden in ‘De Materie’. “Louis was een ontzettend goede componist en een prachtig onderwerp voor een biografie. Hij schreef een groot oeuvre wat de hele wereld over ging. Hij had leerlingen van allerlei continenten en werkte samen met veel andere beroemde kunstenaars. Het was een kleurrijk persoon. De componist had een stoer imago. Op de coverfoto van het boek staat hij ook een beetje macho. Ik heb altijd getwijfeld of hij werkelijk zo was. Het intrigeerde me. Klopt dit imago? Ik vond het een uitdaging om dat te onderzoeken”, vertelt Jacqueline TEXTSTUDIO tijdens een interview voor HRLM. (Foto’s: PR)

Al snel na zijn studie kunstgeschiedenis kwam Marc de Beyer terecht in de museumwereld en is niet meer vertrokken. Sinds januari 2022 is hij directeur van Teylers Museum. Zijn doelen zijn nog steeds dezelfde als bij zijn aantreden. Hij zet in op een fysiek en inhoudelijk toegankelijk museum voor iedereen, ongeacht leeftijd, afkomst en achtergrond. De meerderheid van de bezoekers van Teylers bestaat nog steeds uit de klassieke museumbezoeker, voornamelijk de museumkaarthouder. Dat heeft van oudsher natuurlijk te maken met interesse, geld en opvoeding, meent Marc. “Onze missie is, jouw blik te verruimen en je wereld te vergroten. Het ontdekken van de wereld staat centraal.” Daarnaast wil de directeur het concept van het museum verduidelijken. “Teylers was ooit een onderzoeksinstituut. Mijn doel is ons verhaal en de huidige relevantie van de collectie aan de bezoeker te laten zien. Dat doen we onder meer door het tonen van hedendaagse kunst in dialoog met onze historische objecten. We richten ons niet alleen op tentoonstellingen, het museum is op zichzelf al een unieke plek.” Teylers is het oudste museum van Nederland en een heel ander museum dan de meesten. “Een bezoek is als een reis in de tijd met linkjes naar de actualiteit.” TEXTSTUDIO interviewde Marc in opdracht van HRLM. (Foto’s: Jonne van der Fange)

Vanuit zijn ruime atelier op de derde etage van het FLUOR-gebouw aan de Schipholweg in Haarlem heeft Frank van Roessel (44) een fantastisch uitzicht over de stad. Hij kijkt uit op de Grote of Sint-Bavokerk die hoog boven het centrum uittorent, het Spaarne en Molen De Adriaan. Aan een lange wand in zijn atelier hangen grote schilderijen met gele en blauwe parasols, uitvergrote diamantkoppalen en vuilnisbakken in verschillende kleuren. De schilderijen van Frank zijn vaak absurdistisch en kleurrijk. Hij plaatst banale objecten pontificaal in vlakke Hollandse landschappen. “Wie goed kijkt stuit bij ieder voorwerp vrijwel altijd op een vorm van schoonheid. ‘Vierkantemetergeluk’ noem ik dat.” Frank houdt van herhaling. De parasol bijvoorbeeld schildert hij al jaren en boeit hem nog steeds. “Voor mij staat dat voorwerp voor ruimte, rust en vrijheid. Ik vind het soms fijn om alleen te zijn, de parasol symboliseert een soort vrolijke eenzaamheid. Alleen betekent natuurlijk niet per se eenzaam.” De kunstenaar kiest bewust voor het schilderen van herkenbare voorwerpen. “De producten die we voor lief nemen, die we al honderden keren gezien hebben en waar we totaal geen aandacht voor hebben. Het zijn dankbare onderwerpen om uit te lichten, zoals bijvoorbeeld de diamantkoppaal. Ik zie schoonheid in het alledaagse.” TEXTSTUDIO sprak hem in zijn atelier voor HRLM. (Foto’s: Christhilde Klein)

80 jaar Vrijheid Haarlem is een eenmalig magazine. Het blad belicht verschillende aspecten van vrijheid, van historische mijlpalen tot persoonlijke verhalen en hedendaagse inzichten. TEXTSTUDIO sprak met oorlogsslachtoffers, nabestaanden, schrijvers van oorlogsboeken en kunstenaars. Eén van de geïnterviewde is Mirjam Vrees. Ze bundelde de dagboeken van haar moeder uit de Tweede Wereldoorlog. Jantine Hazenberg vertelt over haar vader, banketbakker Gerard, die veertig Haarlemse kinderen de Hongerwinter door hielp. Femmetje de Wind schreef een boek over Esther Vleeschhouwer-Blocq (100). Ze overleefde acht concentratiekampen dankzij de liefde van haar man en de bescherming van Philips. Haarlemse kunstenaar Ap Esenbrink licht zijn speciaal ontworpen ‘Vrijheidsbeeld’ toe. Jeltje de Vries vertelt over haar opa Johan de Vries die een dagboek bijhield voor zijn broer Herman die tijdens de Tweede Wereldoorlog vastzat in een concentratiekamp. Hij wilde hem kunnen informeren bij diens terugkeer over de gang van zaken in hun boekhandel. Historici Jan de Roos en Jan-Jaap van den Berg schreven een boek over ‘fout volk’ in Haarlem tijdens de Tweede Wereldoorlog. Over veel collaborateurs, verraders en profiteurs weten we niets of weinig, menen de publicisten. TEXTSTUDIO was medeverantwoordelijk voor de redactie en schreef meerdere interviews voor het magazine.

Bij het afscheid naar de favoriete muziek van de overledene luisteren raakt alle aanwezigen. Samen zingen of neuriën maakt ook veel los én verbindt. Volgens Martine Klumper en Elise Alders van hart & ziel uitvaarten is muziek tijdens een uitvaart van toegevoegde waarde. TEXTSTUDIO schrijft een serie korte interviews met de twee dames. Martine: “Op diverse afscheidslocaties staat een piano of vleugel, live muziek is prachtig bij een afscheid. Een klassiek orkestje, een jazz trio, een zangeres of een kleinkind dat pianospeelt creëert gelijk een andere sfeer.” Elise: “Je kunt ook kiezen voor muziek die je aan de overledene doet denken, of voor een nummer waar je diegene in herkent. We adviseren mensen om anders te durven denken. Deel bijvoorbeeld de songtekst uit van een mooi lied en zing het met z’n allen. Het geeft niet als het vals is. Met elkaar zingen is heel moeilijk als je verdriet hebt, maar ook erg mooi. Het zorgt voor enorme verbondenheid en gedeeld verdriet.” Martine: “Muziek kan echt meer zijn dan ondersteuning bij de foto’s of als opvulling tussen de sprekers. Wat ook bijzonder kan zijn, is een muzikant bij het graf, een trompettist bijvoorbeeld. De stoet die achter de kist aan loopt wordt stil, je hoort de muziek al in de verte.” De interviews zijn gepubliceerd in HRLM. (Foto: Esmee van Loon)